Çalışma hayatı boyunca farklı sektörlerde görev alan ve birden fazla sosyal güvenlik statüsünde prim ödeyen milyonlarca çalışan için emeklilik dönemi yaklaştıkça hangi şartlarla maaş bağlanacağı en kritik soru işaretlerinden biri haline geliyor. Emekli aylığının tutarından yaş ve prim günü şartlarına kadar birçok unsuru doğrudan etkileyen statü belirleme süreci, kulaktan dolma eksik bilgiler nedeniyle kimi zaman çalışanların hak kaybına uğramasına yol açabiliyor. Özellikle hizmet birleştirmesi yapacak sigortalıların karşısına çıkan yasal kriterler, gelecekteki maaş miktarını doğrudan tayin ediyor. Sosyal güvenlik sisteminde kritik bir eşik kabul edilen "son 7 yıl kuralı", 2008 öncesi sigorta girişi bulunanlar için belirleyici olmaya devam ediyor.
Emekli Olunacak Kurumu Son 2 Bin 520 Günlük Prim Belirliyor
Sosyal güvenlik mevzuatına göre tek bir sigorta kolunda çalışanlar tabi oldukları statüden emekli edilirken; memuriyet, işçilik (4/A SSK) ve kendi namına çalışma (Bağ-Kur) gibi farklı statülerde geçmişi bulunanların hizmet süreleri birleştiriliyor. İlk kez Mayıs 2008 öncesinde sigortalı olan çalışanların hangi kurumdan emekli edileceğini belirlemede son 7 yıllık fiili prim ödeme süresi esas alınıyor. Bu kural takvim yılı olarak değil, SGK'ya yatırılan son 2 bin 520 prim günü üzerinden işletiliyor. Son 2 bin 520 günlük prim ödemesinin ağırlıklı olarak hangi statüde gerçekleştiğine bakılıyor ve en fazla primin yatırıldığı sigorta kolundan aylık bağlanıyor. Prim günlerinin eşit çıkması durumunda ise çalışanın en son bağlı bulunduğu kurum üzerinden emeklilik işlemi yapılıyor.
2008 Sonrası Girişlilerde Kural Tüm Çalışma Hayatına Yayıldı
Kamuoyunda zaman zaman 7 yıl kuralının tamamen yürürlükten kalktığı yönündeki inanışlar gerçeği yansıtmıyor. Uygulama, Mayıs 2008 öncesi ilk girişi olan çalışanlar açısından bağlayıcılığını eksiksiz sürdürüyor. Buna karşın Mayıs 2008'den sonra ilk kez sisteme giren sigortalılar için son 7 yıl kriteri uygulanmıyor. Bu tarihten sonra başlayanların birden fazla statüde çalışması halinde, son günlere değil, tüm çalışma yaşamı boyunca en çok prim ödenen sigorta koluna bakılarak emeklilik statüsü saptanıyor.
İşçi Statüsü Maaş Ve Süre Açısından Daha Avantajlı
Sosyal güvenlik uzmanları, 4/A (SSK) kapsamında emekli olmanın Bağ-Kur'a kıyasla hem gereken gün şartı hem de bağlanacak emekli maaşı miktarı bakımından daha avantajlı olduğunu vurguluyor. Pek çok Bağ-Kur sigortalısının emeklilik tarihine yaklaşırken son yıllarında 4/A'lı olarak çalışmayı tercih etmesinin temelinde bu maaş farkı bulunuyor. Kendi hesabına çalışan Bağ-Kur'luların ise emekli aylıklarını yükseltebilmeleri için prime esas kazançlarını imkanlar dahilinde tavandan bildirmeleri öneriliyor.
