Acil sağlık hizmetlerinde yaşanan aksaklıkları çözmek ve sistemin işleyişini daha verimli hale getirmek, hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından hayati bir önem taşıyor. Özellikle kritik anlarda saniyelerin bile değer kazandığı acil durumlarda, hizmetin kalitesini artırmak için atılacak her adım insan hayatını doğrudan etkiliyor. Yakın zamanda gerçekleştirilen bilimsel bir araştırma, Türkiye’nin Erzincan ilindeki 112 acil sağlık hizmetlerine odaklanarak, sistemin karşılaştığı temel sorunları akademik bir yöntemle mercek altına aldı.
Sistemin "En Zayıf Halkaları" Belirlendi
Araştırmada, "Best-Worst" (En İyi-En Kötü) yöntemi kullanılarak, acil sağlık hizmetlerinde yaşanan sorunlar; doğrudan kurumun iç yapısıyla ilgili olan "içsel faktörler" ve dış koşullardan kaynaklanan "dışsal faktörler" olarak iki ana grupta sınıflandırıldı.
Bilimsel analizler sonucunda, içsel ve dışsal sorunların öncelik sıralaması şu şekilde ortaya çıktı:
-
İçsel Sorunlar (Organizasyonel): Araştırma bulgularına göre, sistem içerisindeki en kritik sorunlar; ekipman ve araç eksiklikleri, iletişim problemleri, eğitim ve uzmanlık eksikliği, bakım-onarım aksaklıkları, kurumlar arası iş birliği eksikliği, finansal kısıtlamalar, teknolojik yetersizlikler, personel yetersizliği ile yasal ve idari standartlardaki eksikliklerdir.
-
Dışsal Sorunlar (Operasyonel): Sağlık çalışanlarının müdahale gücünü sınırlayan dış etkenler ise; halkın sağlık okuryazarlığı ve bilinç düzeyinin yetersizliği, dil ve iletişim engelleri, güvenlik riskleri, trafik yoğunluğu ile zorlu coğrafi ve ulaşım koşulları olarak sıralanmıştır.
Çözüm İçin "Bilinçli İş Birliği" Vurgusu
Araştırmanın ortaya koyduğu en önemli bulgulardan biri, acil sağlık sistemindeki iyileşmenin ancak devlet ile toplum arasındaki uyumlu ilişkinin güçlendirilmesiyle mümkün olduğudur. Devletin, personele yönelik sürekli eğitim ve destek programlarını artırarak içsel sorunları minimize etmesi gerektiği belirtilirken; toplumun acil sağlık hizmetlerine dair farkındalığının artırılmasının, dışsal sorunların etkisini azaltmada anahtar rol oynayacağı vurgulanmaktadır.
Bu çalışma, Erzincan örneğinden yola çıkarak, acil sağlık hizmetlerinin daha etkili, hızlı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması için veriye dayalı stratejilerin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Kaynak:
-
Adaşıroğlu, S. N. (2025). Acil Sağlık Hizmetlerinin Sunumuna İlişkin Sorunların Derlenmesi Ve Erzincan İli Örneğinde Best-Worst Yöntemi İle Önceliklendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi, Gümüşhane Üniversitesi]. Tez No; 952421
