Türkiye gazetesi'nin haberine göre, çalışan kadınlar için hamilelik süreci hem tatlı bir telaşı hem de bazı soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Bebek bekleyen annelerin en çok araştırdığı konuların başında da doğum izinleri ve bu süreçte alınacak ödenekler geliyor. Planlanan doğum tarihleri her zaman tutmayabiliyor ve bazen bebekler beklenenden daha geç dünyaya geliyor. Peki, bu gecikme durumunda anne adayının izin günleri ve maaşı ne oluyor? Çoğu kişinin bilmediği bu önemli ayrıntıyı Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş aydınlattı.
Anneleri Koruyan Sistem
Uzman İsa Karakaş, doğumun planlanan tarihten sonraya sarkması durumunda devreye giren mekanizmanın detaylarını anlattı. Karakaş, normal şartlarda analık sigortasından sağlanan izin ve ödeneklerin, doğum gecikse bile anneyi mağdur etmediğini ve sistemin kadınları koruma altına aldığını belirtti.
Temel Haklar Ve İzin Süreleri
Çalışan kadınların hamilelik döneminde yararlandığı haklar oldukça net. Doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere annelere toplam 16 hafta (168 gün) geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor. Eğer anne ikiz veya üçüz bebek bekliyorsa, bu süreye 2 hafta daha eklenerek toplam izin 182 güne çıkıyor. Ayrıca sağlık durumu elveren anneler, doktor onayı ile doğuma 2 hafta kalana kadar çalışmaya devam edebiliyor ve kullanmadıkları bu izinleri doğum sonrasına aktarabiliyor. Erken doğum yaşanması halinde de yine kullanılamayan günlerin tamamı eksiksiz bir şekilde doğum sonrasına devrediliyor.
Geciken Doğuma Hastalık Sigortası
Doğumun doktorun verdiği tarihten daha geç gerçekleşmesi halinde annelerin hak kaybı yaşamadığını vurgulayan Karakaş, bu noktadaki ince ayrıntıya dikkat çekti. SGK, beklenenden geç olan doğumlarda anneyi koruyarak ödenek vermeye devam ediyor. Buradaki tek farklılık ise uzayan günlerin parasının analık sigortasından değil, hastalık sigortası kolundan yatırılması. Örneğin bir bebek 40. hafta yerine 42. haftada doğarsa, aradaki o fazladan geçen günlerin parası hastalık sigortasından karşılanıyor. Böylece anne hiçbir şekilde maddi kayba uğramıyor.
Ödeme Almak İçin Gerekli Şartlar
SGK'dan rapor parası yani iş göremezlik ödeneği alabilmek için yasalarda belirtilen bazı şartları taşımak gerekiyor. Öncelikle doğumdan önceki son bir yıl içinde en az 90 günlük kısa vadeli sigorta priminin yatırılmış olması şart. Bunun yanında raporlu olunan o dönemde annenin iş yerinde fiilen çalışmaması ve işverenin de bunu SGK sistemine bildirmesi isteniyor. Raporun başladığı tarihte sigortalılık halinin devam etmesi de aranan bir diğer kural. Ayrıca kendi işini yapan Bağ-Kur'lu annelerin kuruma prim borcunun bulunmaması gerekiyor.
Kuruma Gitmeye Gerek Yok
Sürecin evrak kısmına da değinen Karakaş, annelerin rapor parası almak için SGK müdürlüklerine gidip dilekçe vermelerine hiç gerek olmadığını hatırlattı. Doktorlar tarafından elektronik ortamda e-Ödenek sistemi üzerinden hazırlanan raporlar anında SGK'nın sistemine düşüyor. Anneler bu sayede tüm ödeme, izin ve rapor takiplerini e-Devlet kapısı üzerinden oturdukları yerden kolayca yapabiliyor.
