Milyonlarca çalışanı ve işvereni doğrudan ilgilendiren yemek parası uygulamasında tarihi bir dönüm noktasına gelindi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yüksek enflasyon karşısında çalışanların alım gücünü korumak ve işverenlerin üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla ezber bozan bir güncellemeye imza attı. Yürürlüğe giren yeni mevzuatla birlikte günlük yemek yardımlarındaki destek miktarı adeta katlanırken, sistemdeki suistimalleri engelleyecek çok sıkı denetim kuralları da devreye alındı.
Günlük sınır tam iki katına çıkarıldı
SGK'nın hayata geçirdiği yeni sisteme göre, iş yerinde verilmeyen, çalışanlara nakit olarak ödenen ya da yemek kartı (multinet, sodexo vb.) şeklinde sağlanan günlük yemek yardımlarındaki prim istisnası limiti 300 TL'ye yükseltildi. Daha önceki dönemde 158 TL olarak uygulanan bu sınır, yapılan son güncellemeyle birlikte yaklaşık iki katına çıkarılmış oldu. Böylece işverenler, çalışanlarına günlük 300 TL'ye kadar yapacakları yemek yardımlarında SGK primi ödemekten muaf tutulacak.
İş yerinde yiyene limit sınırı yok
Yeni düzenleme, yemeğin sunuluş biçimine göre çok net bir ayrım getiriyor. Eğer bir işveren, yemek hizmetini doğrudan fabrika veya ofis bünyesindeki yemekhanede sunuyorsa herhangi bir parasal sınırla karşılaşmayacak. Yemeklerin iş yerindeki mutfakta pişirilmesi ya da dışarıdan bir catering firması aracılığıyla hazır getirilmesi durumu değiştirmeyecek; bu süreçteki tüm maliyetler tutardan bağımsız olarak SGK priminden tamamen muaf sayılacak. Ancak iş yerinde zaten yemek çıkmasına rağmen çalışana ekstra nakit veya yemek kartı desteği de veriliyorsa, bu ek ödemenin tamamı prime dahil edilerek vergilendirilecek.
İzinli ve raporlu günler kapsam dışı
Yemek parası istisnasından faydalanabilmek için çok kritik bir "fiili çalışma" kuralı getirildi. Yeni kurallara göre işverenler, bu 300 TL'lik istisnayı yalnızca personelin gerçekten işe gelip çalıştığı günler için uygulayabilecek. Çalışanın hafta sonu tatili, resmi tatiller, yıllık izinler veya raporlu olduğu günler için yapılan yemek ödemeleri muafiyet kapsamına girmeyecek ve bu günlerin ödemelerinden normal prim kesintisi yapılacak.
Asgari ücret hilesine geçit yok
Yeni yönetmelikle birlikte bazı işletmelerin başvurduğu uyanıklıkların da önüne geçildi. İşverenler, artık yasal olarak yemek ücretini asgari ücretin bir parçasıymış gibi gösteremeyecek. Yemek bedelinin, personelin hak ettiği net asgari ücretin üzerine tamamen "ek bir ödeme" olarak cüzdana yansıtılması zorunlu kılındı. Ayrıca bu adımla birlikte SGK ve Maliye Bakanlığı uygulamaları birbiriyle uyumlu hale getirilerek şirketlerin muhasebe departmanlarındaki kafa karışıklığı da bitirildi.
Usulsüzlük yapana ağır ceza kapıda
SGK, yeni limitleri açıklarken kuralları çiğnemeye yeltenecek işverenlere karşı da çok sert bir uyarı kalkanı açtı. Yemek parası adı altında farklı ödemeler yaparak prim kaçırmaya çalıştığı tespit edilen firmalara göz açtırılmayacak. Usulsüzlük yaptığı belirlenen işletmelere çok ağır idari para cezaları kesilecek, geçmişe dönük gecikme zamları işletilecek ve en önemlisi devlet tarafından sağlanan asgari ücret desteği hakları tamamen ellerinden alınacak.
