Eşya Tahliyesinde Güvenlik ve Trafik Grubu Devrede
Bugünkü Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik değişikliğiyle, afetler sonrası binalardan eşya tahliyesi süreçlerinde yetki devri sağlandı. Önceden tahliye, yerleştirme ve planlama grubu gözetiminde yapılan bu işlemler, artık güvenlik ve trafik grubu gözetiminde bizzat eşya sahiplerince gerçekleştirilecek. İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülecek bu yeni uygulama 22 Aralık 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girecek. Yani afetlerden sonra hasarlı evlerden eşya taşırken artık güvenlik güçleri ve trafik ekipleri vatandaşın yanında olacak ve güvenli bir şekilde taşınmalarına yardımcı olunacak.
Deprem Hasarları İçin İki Kademeli İnceleme
Yönetmeliğe eklenen yeni usullere göre, betonarme ve yığma binaların hasar tespitinde uzmanlar için öncelikle "Dışarıdan İnceleme", ardından gerekirse "İçeriden İnceleme" olmak üzere iki kademeli bir yöntem uygulanacak. Hasar tespit personeli için risk oluşturabilecek durumları önceden belirlemeyi hedefleyen dışarıdan inceleme adımında, binada toptan bir göçme gerçekleşmişse yapı doğrudan "Yıkık Bina" olarak sınıflandırılacak.
Daha sade bir yaklaşımla; depremden sonra binaların hasar durumu kontrol edilirken uzmanlar artık binaya önce sadece "Dışarıdan" bakacak. Eğer bina tamamen çökmüşse hemen "Yıkık Bina" olarak kaydedilecek ve kimse tehlikeye atılıp içeri sokulmayacak. Dışarıdan bakıldığında içeri girmek güvenliyse, daha sonra "İçeriden İnceleme" aşamasına geçilecek. Bu sayede hem binayı kontrol eden uzmanların hem de vatandaşların can güvenliği korunmuş olacak.
Fay Hattındaki Erzincan İçin Kritik Düzenleme
Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde, birinci derece deprem kuşağında yer alan Erzincan gibi şehirler için bu yeni mevzuat ekstra bir önem taşıyor. Geçmişte büyük sismik yıkımlar atlatmış şehirdeki yapı stokunun, olası bir sarsıntı sonrasında hızlıca değerlendirilebilmesi için getirilen iki kademeli hasar tespit yöntemi, ağır hasarlı binalardaki can güvenliği risklerini en aza indirecek. Ayrıca eşya taşırken güvenliğin sağlanması, o panik anında yaşanabilecek karmaşanın ve hırsızlık gibi üzücü olayların önüne geçerek her şeyin çok daha düzenli yapılmasını sağlayacak.
Çatlağın Büyüklüğüne Göre Hasar Notu Verilecek
Binalar artık büyüklüğüne ve kat sayısına göre üç gruba ayrılacak. Binadaki hasarlar ise duvarlardaki çatlakların büyüklüğüne göre en hafiften en ağıra doğru (O, A, B, C, D) 5 farklı harfle adlandırılacak. Örneğin; betondaki çatlak çok inceyse (yarım milimetreden küçükse) "A Tipi" hafif hasar sayılacak. Ancak duvar boydan boya ayrılmış veya çatlak 1 santimetreyi geçmişse en ağır hasar olan "D Tipi" olarak kaydedilecek. Böylece herkes binasının ne kadar hasar aldığını çok daha net anlayacak.
Taşkın ve Su Baskınlarına Özel Kriterler
Yeni kurallar sadece depremleri değil, sel ve taşkınları da kapsıyor. Selden sonra binalar ayakta kalsa bile; temelde bir çökme olup olmadığına veya duvarların ayrılıp ayrılmadığına bakılarak binalara bir "hasar puanı" verilecek. Eğer toplam puan 30'u geçerse o bina "ağır hasarlı" sayılacak. Hatta binanın kolonları sağlam kalsa bile, içeri su girmişse veya sel suları binanın dışına çamur, ağaç, moloz gibi şeyler yığmışsa bu durum da hasar puanını yükseltecek neden olarak sayılacak.
