Vefat eden kamu görevlileri ve sigortalıların yakınlarına devlet tarafından ödenen cenaze yardımları arasındaki devasa uçurumu biliyor muydunuz? Cenaze ve defin masraflarına destek olmak amacıyla verilen bu ödenek, kişinin çalışırken tabi olduğu sosyal güvenlik statüsüne göre büyük farklılıklar gösteriyor. Paylaşılan son güncel tutarlara göre, listedeki en düşük ve en yüksek ödeme kalemi arasında tam 173 bin 210 liralık dikkat çeken bir fark bulunuyor.
Mevzuata Göre Belirlenen Tutarlar
Cenaze yardımlarının kimlere, hangi şartlarda ve ne kadar ödeneceği, vefat eden kişinin çalışma statüsü doğrultusunda mevzuatla belirleniyor. Rakamlara göre, bir milletvekili vefat ettiğinde yakınlarına 179 bin 608 lira cenaze yardımı ödeniyor. Buna karşılık, SGK ve Bağ-Kur kapsamında bulunan standart bir sigortalının vefatında aileye yapılan yardım ödemesi yalnızca 6 bin 398 lira olarak uygulanıyor.
Memur Ve İşçi Ödenekleri
Ödeme listesinin diğer basamaklarında da statüye göre belirgin farklılıklar göze çarpıyor. Emekli bir milletvekilinin vefatında aileye 89 bin 804 lira destek sağlanırken, 4/D statüsündeki kamu işçileri için bu ödenek 80 bin 342 lira seviyesinde bulunuyor. Devlet memurlarının vefatı halinde ise yakınlarına 29 bin 935 liralık bir defin ve cenaze yardımı ödemesi gerçekleştiriliyor.
İllere Göre Değişiklik Göstermiyor
Sosyal Güvenlik Kurumu ve ilgili kanunlar tarafından belirlenen defin ödenekleri, yaşanılan şehre veya bölgeye göre herhangi bir farklılık barındırmıyor. Dolayısıyla Erzincan'da vefat eden bir sigortalının yakını ile İstanbul'da veya başka bir büyükşehirde vefat eden sigortalının yakını, tamamen aynı yasal haklara ve aynı ödeme tutarlarına sahip bulunuyor.
Amaç Aynı Ancak Fark Büyük
Uygulanan bu yardımların temel amacı, vefatın ardından ailelerin omuzlarına binen ani defin giderleri yükünü hafifletmek olarak tanımlanıyor. Ancak tamamen aynı amaca hizmet etmesine rağmen, sosyal güvenlik kurumları ve çalışma statüleri arasındaki mevzuat farklılıkları, vatandaşlara ödenen tutarlar arasında yüz binlerce liralık bir uçurum oluşmasına zemin hazırlıyor.
Aynı Acıya Farklı Tarife
Ölüm gibi eşitleyici bir durumda bile devlet desteklerinin bu denli ayrışması, özellikle dar gelirli vatandaşların tepkisini çekiyor. Emekli bir milletvekilinin vefatında 89 bin 804 lira, bir kamu işçisinin vefatında 80 bin 342 lira ödenirken; yıllarca esnaflık yapmış bir Bağ-Kur'lunun veya asgari ücretle çalışan bir işçinin ailesi defin masraflarıyla baş başa kalıyor.
Sosyal Adalet Vurgusu
Mevzuatın belirlediği bu tablo, sosyal devlet ilkesiyle çeliştiği gerekçesiyle eleştiri oklarının hedefi haline geldi. Vatandaşlar, acının ve cenaze masraflarının statüye göre değişmediğini belirterek ödeneklerin adil ve eşit bir temele oturtulmasını bekliyor. Uygulamanın şehirler arasında standart olması coğrafi bir bütünlük sağlasa da statüler arasındaki bu maddi uçurum vicdanları yaralamaya devam ediyor.
