Doğal meralar, hayvancılığın can damarı olan kaliteli kaba yem üretiminde en stratejik kaynaklar arasında yer almaktadır. Ancak dünya genelinde ve ülkemizde aşırı otlatma gibi nedenlerle bu alanların verimliliği ciddi bir tehdit altındadır. Yapılan son bilimsel araştırmalar, doğru "besin elementi" dokunuşuyla meraların adeta küllerinden doğabileceğini ve mevcut kapasitesinin çok üzerine çıkabileceğini gösteriyor.
Azot ve Fosforun Kusursuz Uyumu: Verim İkiye Katlandı
Bilimsel bir araştırma kapsamında, meralarda farklı dozlarda uygulanan azot ve fosfor kombinasyonları mercek altına alındı. İki yıl boyunca sürdürülen titiz çalışmalar sonucunda, artan gübre dozlarının meranın yeşil ot verimini 53,4 kg/da’dan tam 103,8 kg/da seviyesine yükselttiği saptandı. Bu sonuç, doğru bir besleme stratejisiyle birim alandan alınan verimin neredeyse %100 oranında artırılabileceğini bilimsel olarak tescilledi.
Protein Deposuna Dönüşen Meralar
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri de "kalite" parametrelerinde yaşandı. Sadece otun miktarı değil, besleyicilik değeri de uygulanan dozlarla birlikte devrim niteliğinde bir değişim gösterdi.
-
Protein Artışı: Belirli bir azot ve fosfor kombinasyonu uygulanan parsellerde ham protein oranı %22,4 gibi rekor bir seviyeye ulaştı.
-
Protein Verimi: Toplam ham protein verimi, kontrol grubuna göre yaklaşık 2,5 kat artarak 8,8 kg/da’dan 20,4 kg/da’a fırladı.
Botanik Kompozisyonda "Süper Gıda" Dengesi
Bilimsel veriler, gübrelemenin sadece bitki boyunu değil, meradaki bitki türlerinin dağılımını da doğrudan etkilediğini ortaya koydu. Azot uygulamasının buğdaygilleri desteklediği, fosforun ise baklagil oranını artırarak hayvanlar için daha dengeli bir "süper gıda" ortamı oluşturduğu gözlemlendi. Ayrıca azot dozlarının artışı, yem kalitesini düşüren lifli yapıların (ADF ve NDF) etkisini azaltırken, sindirilebilir kuru madde oranını ve nispi yem değerini istikrarlı bir şekilde yükseltti.
Geleceğin Tarımı İçin Optimum Reçete
Bilim dünyası, benzer ekolojik özelliklere sahip meralar için artık net bir "başarı formülü" sunuyor. Araştırma sonuçlarına göre;
- Maksimum Verim İçin: Dekara 15 kg azot ve 12 kg fosfor,
- En Yüksek Kalite İçin: Dekara 15 kg azot ve 4 kg fosfor uygulaması, sürdürülebilir hayvancılık ve mera ıslahı için en ideal strateji olarak öneriliyor.
Kaynak: Taşdemir, V. (2024). Farklı Azot ve Fosfor Gübrelemesinin Elazığ İli Karakoçan İlçesi Savucak Köyü Merasının Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. Bingöl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Tez No; 889742
