İngiltere ve Avustralya’daki üniversitelerden akademisyenlerin 3 bin ebeveynin katılımıyla gerçekleştirdiği araştırma, ev yaşamının sürdürülmesini sağlayan planlama, hatırlama ve organize etme gibi "zihinsel yükün" yüzde 71’ini annelerin sırtlandığını ortaya koydu. Çamaşır takibinden okul organizasyonlarına, doktor randevularından mutfak ihtiyaçlarına kadar uzanan bu görünmez emek, kadınlarda kronik yorgunluğa, uyku bozukluklarına ve karar verme güçlüğüne yol açıyor.
Bilişsel Emek Eşitsizliği ve Gelir Dengesi
Araştırma verileri, ev işlerindeki fiziksel sorumlulukların ötesinde zihinsel planlama süreçlerinde belirgin bir eşitsizlik yaşandığını gösteriyor. Babaların genellikle araç bakımı gibi dönemsel ve seyrek işleri üstlendiği, annelerin ise günlük hayatın kesintisiz akışını yönettiği belirtiliyor. Çalışmada dikkat çeken bir diğer bulguya göre, erkeklerin kazancı arttığında hem fiziksel hem de zihinsel ev emekleri azalıyor. Kadınların kazancı arttığında ise fiziksel ev işleri yükü hafiflese dahi üstlendikleri bilişsel sorumluluk miktarı sabit kalıyor.
Doğal Yönetici Konumu Tükenmişliği Getiriyor
Uzmanlar, kadınların babalara kıyasla daha uzun süreli ebeveynlik izni kullanmasının, onları erken dönemde evin "varsayılan yöneticisi" konumuna getirdiğini ifade ediyor. Okul iletişim gruplarına katılım, etkinlik takipleri ve çocukların günlük ihtiyaçlarının organizasyonu büyük oranda anneler üzerinden yürütülüyor. Sürekli birkaç adım sonrasını düşünmek zorunda kalan kadınların sinir sistemi olumsuz etkilenirken; bu durum zamanla karar verme yorgunluğuna, uyku düzensizliğine ve iş hayatında tükenmişliğe neden oluyor.
Sorumlulukların Baştan Sona Devredilmesi Gerekiyor
Evin görünmez yükünü dengeli bir şekilde paylaşmak isteyen çiftler için uzmanlar pratik çözüm yolları sunuyor. Sürecin öfkeli veya bunalmış olunan anlar yerine sakin zamanlarda konuşulmasını tavsiye eden psikologlar, aile bireylerinin erişebileceği ortak dijital takvim kullanımını öneriyor. Ayrıca bir görevin sadece hatırlatıldığında yapılması yerine, fikrin ortaya çıkışından uygulamanın tamamlanmasına kadar tek bir eş tarafından sorumlulukla yürütülmesinin zihinsel yükü azaltmada en etkili yöntem olduğu vurgulanıyor.
