Tüketicilerin sağlıklı, güvenilir ve içeriği şeffaf gıdaya ulaşabilmesi adına mevzuat altyapısında kapsamlı adımlar atılmaya devam ediyor. Özellikle paketli gıdalarda kullanılan katkı maddeleri ile lezzet artırıcı bileşenlerin kaynağı doğrudan halk sağlığı ve tüketici tercihleriyle örtüşüyor. Bu doğrultuda Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda sektörünü ve market raflarını doğrudan ilgilendiren köklü bir düzenlemeyi uygulamaya alarak aroma verici kullanımına katı sınırlamalar getirdi.
Domuz Ve Böcek Kaynaklı Aromalara Kırmızı Çizgi
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği ile 29 Aralık 2011 tarihli önceki mevzuat yürürlükten kaldırıldı. Yeni yönetmeliğin en belirleyici maddesiyle; domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, aroma özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan temel materyallerin gıda üretiminde kullanımı tamamen yasaklandı. Yasaklama kararı yalnızca nihai ürünü değil, tütsü aromalarından ısıl işlem vericilerine ve öncül maddelere kadar tüm üretim aşamalarını kapsıyor.
Vatandaş Memnun Ancak Denetim Endişesi Sürüyor
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve geç kalınmış bir adım olarak nitelendirilen bu karar, vatandaşlar tarafından büyük bir memnuniyetle karşılandı. Tüketiciler sofralarına giren ürünlerin içeriğinin netleşmesini olumlu bulurken, ambalajlı ürünlerde hile ve sahtekarlıkların tamamen önüne geçilip geçilemeyeceği konusunda ise temkinli bir bekleyiş hakim. Özellikle etiket dışı kullanım ve gizli katkı maddelerine karşı piyasa denetimlerinin aralıksız ve tavizsiz sürdürülmesi gerektiği vurgulanıyor.
Etiketlerdeki Doğal İfadesine Yüzde 95 Şartı
Tüketicilerin doğru bilgilendirilmesi amacıyla etiketleme kuralları yeniden şekillendirildi. Bir ürünün etiketinde belirli bir meyve, bitki ya da hayvansal kaynak gösterilerek "doğal" ifadesinin kullanılabilmesi için, söz konusu aromanın en az yüzde 95'inin bizzat o kaynaktan elde edilmiş olması zorunlu kılındı. Ayrıca aroma verici ürünlerin alkollü içki adları veya alkol kategorileriyle piyasaya arz edilmesine izin verilmeyecek. Son tüketiciye sunulmayan toptan aromaların ambalajlarında ise kullanım koşulları, parti numarası, net miktar ve son tüketim tarihi gibi bilgilerin bulunması mecburi tutuldu.
10 Aroma Maddesine 31 Aralık 2026 Takvimi
Yönetmelikle belirli kimyasal aroma bileşenleri için piyasadan çekilme takvimi belirlendi. Aralarında daha önce Avrupa Birliği listelerinden de çıkarılan FL 04.029 ve FL 05.100 kodlarının da yer aldığı toplam 10 aroma maddesi (FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131), 31 Aralık 2026 tarihinden itibaren üretimde kullanılamayacak ve piyasaya sunulamayacak. Bu maddeleri içeren gıdaların ithalatı da aynı tarihten itibaren durdurulacak.
Uyum Süreci Ve Yaptırımlar
Gıda işletmelerinin yeni mevzuat hükümlerine uyum sağlamaları için 31 Aralık 2026 tarihine kadar süre tanındı. Belirlenen tarihten önce piyasaya sürülmüş olan ürünler raf ömrü bitene kadar satılabilecek. Kurallara uymayan ve yasaklı aromaları kullanmaya devam eden üreticiler hakkında ise 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu çerçevesinde idari para cezaları ve yasal yaptırımlar uygulanacak.
