Alışveriş yaparken vitrinde ya da internette görülen cazip fiyatlı ürünlerin kasada veya mağazada tüketiciye verilmemesi sorunu, bakanlık denetimleriyle mercek altına alındı. Tüketiciyi ucuz ürünle içeri çekip daha pahalı seçeneklere yönlendiren yanıltıcı satış taktiklerine karşı Ticaret Bakanlığı kapsamlı bir yaptırım sürecini hayata geçirdi.
Satıştan Kaçınmanın Cezası En Az 3 Bin 973 Lira
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında yürütülen uygulamaya göre, haklı bir gerekçesi olmadan malı satmaktan kaçınan işletmelere ağır idari para cezaları verilecek. Ceza tutarı, satılmayan ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10'u olarak belirlenirken, ihlal başına taban sınır 3 bin 973 lira oldu.
Bu kurala göre, 2 bin liralık bir ürünün satışından kaçınıldığında yüzde 10'luk dilim yerine taban ceza olan 3 bin 973 lira uygulanacak. Fiyat arttıkça ceza miktarı da yükselecek; örneğin 40 bin liralık bir televizyonda 4 bin lira, 150 bin liralık bir mobilya takımında ise 15 bin lira ceza kesilecek. İhlalin birden fazla tekrarlanması durumunda cezalar her işlem için ayrı ayrı katlanarak yansıtılacak.
Bahaneler Geçersiz Sayılacak
İşletmelerin sıklıkla öne sürdüğü "stok bitti", "az önce satıldı", "o sadece teşhir ürünü" ya da "fiyat sistemi güncellenmedi" gibi ifadeler tek başına haklı bir sebep olarak kabul edilmeyecek. Bir ürünün satışından kaçınılabilmesi için ürünün üzerinde açık ve görünür biçimde "satılık değildir", "numunedir" veya "satılmıştır" yazısının bulunması ya da malın hasarlı olduğunun kanıtlanması zorunlu olacak. Kampanyalı ve stoklu satışlarda ise ürün adedi ve şartlar önceden net biçimde duyurulacak.
Beş Kritik Sektörde Sıkı Denetim
Uygulama kapsamında vatandaşların en çok mağduriyet yaşadığı beş ana sektör özel olarak inceleniyor:
-
Mobilya: Showroomdaki indirimli modeller için "sadece teşhir" denilerek pahalı ürünlere yönlendirme yapılamayacak; üzerinde ibare olmayan teşhir ürünlerinin satışı zorunlu olacak.
-
Elektronik: Kampanyalı telefon, televizyon ve beyaz eşyalarda stok sınırları önceden şeffaf şekilde açıklanmak zorunda kalacak.
-
Otomotiv: Uygun fiyatlı giriş paketlerinin bayide gizlenip üst paketlerin zorlanması aldatıcı ticari uygulama sayılacak.
-
Hazır Giyim: Vitrindeki indirimli ürün kasada verilmemezlik yapılamayacak; etiket ile kasa arasındaki farklarda tüketici lehine olan etiket fiyatı uygulanacak.
-
Emlak: İnternette düşük fiyatla sahte ilan verip arayanları daha pahalı evlere yönlendiren "olta ilanlara" izin verilmeyecek.
Belgeleyip e-Devlet Üzerinden Şikayet Edin
Vitrinde veya etikette gördüğü ürünü alamayan ya da kasa farkıyla karşılaşan tüketicilerin raf etiketini, ekran görüntüsünü veya ilan görselini fotoğraflayarak e-Devlet üzerinden Ticaret Bakanlığı'na bildirmesi gerekiyor. Yaşanan anlaşmazlıkların çözümü ve hak kayıplarının giderilmesi noktasında ise Tüketici Hakem Heyetleri yetkili merci olarak görev yapıyor.
