Migren, yalnızca baş ağrısı değil; bireyin işlevselliğini, ruh halini ve yaşam kalitesini derinden etkileyen karmaşık bir nörolojik hastalık. İlaçlar uzun yıllardır temel tedavi seçeneği olarak kullanılsa da, yan etkiler ve sınırlı etki alanları bilim insanlarını yeni arayışlara yöneltiyor.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde yürütülen ve doktora tezi olarak tamamlanan yeni bir çalışma, migren yönetiminde umut vadeden bir kombinasyonu bilimsel olarak ortaya koydu: Aerobik egzersiz + ilerleyici kas gevşeme eğitimi.
Araştırmanın Kalbi: İki Grup, Tek Soru
Çalışmaya migren tanısı almış 44 birey dahil edildi ve katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı:
-
Aerobik Egzersiz (AE) Grubu
-
Aerobik Egzersiz + İlerleyici Kas Gevşeme Eğitimi (AE+İKGE) Grubu
Her iki gruba da 12 hafta boyunca, haftada 3 gün eğitim verildi.
Araştırmacılar; ağrı şiddeti, atak sıklığı ve süresi, basınç ağrı eşiği, ilaç kullanımı, migrene bağlı özür durumu, yaşam kalitesi ve psikolojik durumu hem tedavi öncesinde hem de sonrasında ayrıntılı biçimde değerlendirdi.
Ağrıda Azalma Var, Ama Bir Grupta Çok Daha Fazla
Her iki grupta da migren ağrısının şiddeti, sıklığı ve süresi anlamlı biçimde azaldı.
Ancak en çarpıcı fark, gevşeme eğitiminin eklendiği grupta ortaya çıktı:
-
Ağrıdaki azalma daha belirgin oldu.
-
Ağrıya karşı dayanıklılığı gösteren basınç ağrı eşiği yalnızca AE+İKGE grubunda arttı.
Bu bulgular, gevşeme eğitiminin sinir sistemi üzerindeki düzenleyici etkisinin, egzersizin analjezik gücünü pekiştirdiğini düşündürüyor.
İlaç Kullanımı Sadece Bir Grupta Azaldı
Migren yönetiminde en önemli sorunlardan biri, uzun süreli ilaç ihtiyacı.
Çalışmada dikkat çekici bir sonuç daha ortaya çıktı:
İlaç kullanımı yalnızca AE+İKGE grubunda azaldı.
Bu bulgu, ilaçsız ya da daha az ilaçla migren kontrolünün mümkün olabileceğine dair güçlü bir işaret sunuyor.
Yaşam Kalitesi ve Özür Durumunda Net İyileşme
Migrene bağlı özür durumu ve baş ağrısının günlük yaşama etkisi:
-
Sadece AE+İKGE grubunda anlamlı biçimde iyileşti.
-
İki grup karşılaştırıldığında da gevşeme eklenen grubun üstünlüğü açıkça görüldü.
Bu sonuçlar, tedavinin yalnızca ağrıyı değil, bireyin hayata katılımını da güçlendirdiğini gösteriyor.
Ruh Sağlığına Çifte Kazanç
Her iki grupta da:
-
Anksiyete düzeyleri azaldı
-
Depresyon belirtileri geriledi
Ancak gevşeme eğitimiyle desteklenen yaklaşım, psikolojik iyilik halini güçlendiren tamamlayıcı bir rol üstlendi.
Bilimsel Anlamı Ne?
Bu tez, migren yönetiminde çok bileşenli, bütüncül ve ilaç dışı yaklaşımların tek başına egzersize kıyasla daha etkili olabileceğini ortaya koyuyor.
Sonuçlar, fizyoterapi temelli programlara gevşeme eğitiminin eklenmesinin, migrenli bireyler için yeni bir standart haline gelebileceğini düşündürüyor.
Yeni Bir Ufuk: Migrenle Yaşam Yeniden Tanımlanabilir
Araştırmanın ortaya koyduğu tablo net:
Migren kader değil.
Doğru yapılandırılmış egzersiz ve gevşeme temelli programlar, ağrıyı azaltmanın ötesinde, yaşam kalitesini yeniden inşa edebilir.
Kaynak
Altay, H. (2025). Migren Tanılı Bireylerde Aerobik Egzersiz Eğitimine Ek Uygulanan İlerleyici Kas Gevşeme Eğitiminin Etkileri. Doktora Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Tez No; 986813
