Küresel ısınmanın etkileri her geçen gün daha belirgin hale gelirken, şehirlerin ulaşım politikaları da çevre odaklı bir dönüşüm sürecine giriyor. Fosil yakıtlı araçların neden olduğu sera gazı salımı, hem hava kalitesini düşürüyor hem de iklim krizini derinleştiriyor. Bu tablo karşısında toplu taşıma sistemleri, özellikle de elektrikli otobüsler, sürdürülebilir ulaşımın en güçlü alternatiflerinden biri olarak öne çıkıyor.
Akademik bir çalışmada, elektrikli otobüslerin şehir içi ulaşımda neden öncelikli tercih haline geldiği bilimsel yöntemlerle ele alındı. Çalışmada, yalnızca çevresel faydalar değil; maliyet, batarya teknolojisi, enerji verimliliği, yolcu kapasitesi ve işletme koşulları gibi birçok farklı unsur aynı anda değerlendirildi.
Araştırmada, çok kriterli karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılarak, elektrikli otobüs seçiminde etkili olan kriterler uzman görüşleri doğrultusunda önceliklendirildi. Böylece karar sürecinde sezgisel tercihler yerine, ölçülebilir ve tutarlı sonuçlara ulaşılması hedeflendi. Yapılan tutarlılık analizleri, değerlendirmelerin bilimsel açıdan güvenilir olduğunu ortaya koydu.
Elde edilen bulgular, elektrikli otobüslerin yalnızca sıfır emisyon avantajıyla değil, aynı zamanda uzun vadede ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayan bir ulaşım çözümü olduğunu gösteriyor. Özellikle büyük şehirlerde artan nüfus ve trafik yoğunluğu düşünüldüğünde, elektrikli toplu taşıma araçlarının yaygınlaşmasının kaçınılmaz olduğu vurgulanıyor.
Uzmanlara göre bu tür bilimsel çalışmalar, belediyelerin ve yerel yönetimlerin ulaşım yatırımlarında daha doğru ve stratejik kararlar almasına yardımcı oluyor. Elektrikli otobüslerin doğru kriterlerle seçilmesi ise hem kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını hem de gelecek nesiller için daha yaşanabilir şehirler oluşturulmasını mümkün kılıyor.
Kaynak: Sinem Beşirli Tapu, (2024). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi ile Elektrikli Otobüs Seçimi. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul. Tez No: 854301
