Teknolojinin insan yaşamına hız kazandırdığı çağımızda, bu hız beraberinde hareketsizlik, sağlıksız beslenme ve dijital bağımlılık gibi ciddi riskleri de getiriyor. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde hazırlanan bir doktora tezi, bu üç olgunun obeziteyle nasıl iç içe geçtiğini bilimsel verilerle ortaya koyuyor.
Araştırma, Türkiye’de yaşayan 11 yaş ve üzeri bireyleri kapsayarak obezite prevalansını kuşaklar bağlamında ele alıyor ve beslenme tutumu ile dijital bağımlılığın obezite farkındalığı üzerindeki etkisini analiz ediyor.
Kuşaklar Aynı Dünyada, Farklı Risklerle Karşı Karşıya
Çalışmada bireyler; Sessiz Kuşak’tan Alfa Kuşağı’na kadar uzanan geniş bir yaş yelpazesinde değerlendiriliyor. Kuşakların içinde bulundukları sosyal ve teknolojik ortamın, yaşam biçimlerini ve sağlık davranışlarını doğrudan etkilediği vurgulanıyor.
Araştırma, özellikle genç kuşakların teknolojiyle daha yoğun temas içinde olması nedeniyle dijital bağımlılık riskinin arttığını; bu durumun da dolaylı olarak obeziteyle ilişkili olduğunu gösteriyor.
Sağlıklı Beslenme Bilinci Obezite Farkındalığını Yükseltiyor
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, beslenme tutumu yüksek olan bireylerde obezite farkındalığının da yüksek olması. Yani sağlıklı beslenmeye yönelik bilgi, duygu ve davranış geliştiren bireyler, obeziteyi bir hastalık olarak daha net algılıyor ve nedenleri konusunda daha bilinçli oluyor.
Bu durum, sağlıklı beslenme eğitimlerinin yalnızca kilo kontrolü değil, aynı zamanda farkındalık oluşturma açısından da kritik bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
Dijital Bağımlılık ile Beslenme Arasında Negatif İlişki
Çalışma sonuçları, beslenme tutumu ile dijital bağımlılık arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor. Dijital bağımlılık arttıkça, sağlıklı beslenmeye yönelik tutumun zayıfladığı tespit ediliyor.
Başka bir ifadeyle, ekran başında geçirilen sürenin artması, bireylerin beslenme davranışlarını olumsuz etkileyebiliyor ve obezite riskini artıran bir zemin oluşturuyor.
Toplumsal Mücadele İçin Bilimsel Yol Haritası
Araştırma, obeziteyle mücadelede yalnızca bireysel çabaların yeterli olmayacağını vurguluyor. Sağlık Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların, obezite, sağlıklı beslenme ve dijital bağımlılık konularında farkındalık artırıcı politikalar geliştirmesi gerektiği ifade ediliyor.
Bu politikaların kuşakların özelliklerine göre tasarlanması, mücadeleyi daha etkili ve sürdürülebilir kılabilecek önemli bir adım olarak görülüyor.
Bilimden Topluma Güçlü Mesaj
Bu çalışma, obezitenin yalnızca “fazla kilo” meselesi olmadığını; dijitalleşme, beslenme alışkanlıkları ve kuşaksal farklılıklarla birlikte ele alınması gereken çok boyutlu bir halk sağlığı sorunu olduğunu gözler önüne seriyor.
Ekran, tabak ve beden arasındaki bu karmaşık ilişkinin anlaşılması, gelecekte daha sağlıklı nesiller için atılacak adımların bilimsel temelini oluşturuyor.
Kaynak:
Çeçen, Z. (2025). Kuşaklar Açısından Obezite Prevalansının Belirlenmesi ve Beslenme Tutumunun Dijital Bağımlılıkla İlişkisinin Tespiti Üzerine Bir Araştırma. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta. Tez No; 932550
