Yeni bir LED ampul alıp avizeye taktığınız o ilk anı hatırlayın; odanızın her köşesi pırıl pırıl aydınlanmıştı. Ancak aradan geçen aylar içinde o canlı ışıltı, yerini fark ettirmeden sinsi bir loşluğa bıraktı. Ampulünüz patlamadı, anahtara bastığınızda hala yanıyor ama artık 5 tanesi bile odayı aydınlatmaya yetmiyor. Peki, ilk günkü performansını zamanla kaybeden, patlamadığı için de "sağlam" zannedilen bu ampullerin evinizi yavaş yavaş karanlığa gömmesinin sebebi ne?

"Patlamayan" Ampullerin Sessiz Ölümü

Eski tip halojen veya flamanlı ampuller ömürleri bittiğinde aniden patlayarak sönerdi, biz de yenisini alırdık. Ancak LED teknolojisinde durum çok daha farklı ve yanıltıcı işliyor. Sektörde "Lümen Amortismanı" veya "Işık Çökmesi" olarak adlandırılan bu teknik sorun nedeniyle LED'ler, "can çekişerek" ışık güçlerini yavaş yavaş kaybediyor. Ampul fiziksel olarak yanmaya devam ettiği için kullanıcılar ampulün hala sağlam olduğunu sanıyor, ancak aslında ampul aydınlatma işlevini çoktan yitirmiş oluyor.

Isı Ve Kalitesiz Malzeme Işığı Nasıl Çalıyor?

Uzmanlar, bu parlaklık kaybının en büyük nedeninin "ısı yönetimi" olduğunu vurguluyor. Işık üretirken arkalarında ciddi bir ısı oluşturan LED çiplerinin soğutulması hayati önem taşıyor. Ancak piyasadaki ucuz veya standart ampullerin gövdesinde maliyeti düşürmek için alüminyum yerine plastik kullanılması, soğutmayı yetersiz kılıyor.

  • Kimyasal Bozulma: Aşırı ısınan diyotların yapısı bozuluyor ve yayılan ışık miktarı kalıcı olarak azalıyor.

  • Sürücü Arızası: Ampulün içindeki elektriği düzenleyen devreler (driver) zamanla ısıyla kuruyor ve çipe gereken akımı veremiyor.

  • Fosfor Matlaşması: Beyaz ışık elde etmek için kullanılan sarı fosfor tabakası ısıyla kararıyor, üretilen ışık dışarı çıkamadan ampulün içine hapsoluyor.

Led Ampulün Parlaklığını Yitirmesi (1)

Yarı Yarıya Güç Kaybı: Matematiği Şaşırtan Düşüş

Aydınlatma hesaplamalarına göre, 13 metrekarelik standart bir yaşam alanı için ortalama 3000-4000 lümen ışık gücüne ihtiyaç duyuluyor. Başlangıçta bu değeri fazlasıyla sağlayan 5 ampul, ısı ve donanım yıpranmasıyla zamanla yarı yarıya güç kaybedebiliyor. Toplam ışık gücü 1500 lümene kadar düştüğünde, tavanda 5 ampul yanıyor olsa bile ortam karanlık, basık ve yetersiz hissediliyor.

Yeni Ampul Alırken "Watt" Değil Buna Bakın!

Uzmanlar, mağduriyet yaşamamak ve evlerini gerçekten aydınlatmak isteyen vatandaşları etiket okuma konusunda uyarıyor:

  • Lümen Değeri: Kutu üzerindeki Watt (tüketim) yerine Lümen (ışık gücü) değerine odaklanın.

  • Ağırlık Kontrolü: Elinize aldığınızda ağır olan ampullerin içinde genellikle alüminyum soğutucu bulunur, bu da daha uzun ömür ve kalıcı parlaklık demektir.

  • Doğru Renk: Ferah bir ortam için 2700K (sarı) yerine, 4000K (ılık beyaz) veya 6500K (beyaz) değerindeki ışıkları tercih edin.

Muhabir: Sümeyra İÇER